Đây Mỹ Sơn!

Rừng cỗi cằn sông suối bồi nông,

Lớp lớp hoang vu tường tháp đổ,

Dấu điêu tàn qua từng mảng rêu phong,

 

Đây đất Chiêm xưa!

Hồn cổ nhân lảng vảng đâu đây,

Lối đi cũ tiêu điều không dấu tích,

Từ đỉnh non cao len qua rừng thẳm,

Nghe mang mang gió núi ủ ê sầu.

 

Tháp Chiêm xưa,

Thời liệt oanh giữa Nam Sơn hùng cứ,

Dáng uy nghi tháp đứng dưới trăng ngà,

Tiếng ca xang, vang lừng đêm trăng núi,

Thưở oai hùng rạng rỡ giống nòi Chiêm

 

Chiều nay,

Nắng lấp loáng,

Xiên khoai nền tháp đổ.    

Rừng về chiều,

Khắc khoải bóng hoàng hôn.

 

 Cung điện xưa nguy nga,

chừ trơ dấu đất.

Thần tượng Chiêm uy linh,

nay trầm luân lưu lạc,

ngớ ngẩn sầu,

còn đâu đó,

mảnh hồn mơ cố quốc,

chìm vào bể tối mênh mông.

 

Còn gì đây !

Đỉnh Nam Sơn những chiều mây ngưng tụ,

Bóng người xưa hiển hiện, bước phiêu bồng,

Chiều đông về rừng thẳm lộng cuồng phong,

Nghe sông núi rền vang sầu vạn cổ.

 

Còn chi đâu!

Quốc phá gia vong.

Phù vân trôi lảng đảng gió mưa sầu.

Non nước ngậm căm hờn.

Người cũ lẩn đâu đây.

 

Có chi đâu,

Chuyện trần duyên trụ, diệt có rồi không,

Nhập bến mộng ngã say đêm trăng mộng,

Chợt tỉnh mộng theo sao ngàn lấp lánh,

Về bình an, an trụ giữa miền không.

 

     Về Việt Nam, đi trên quốc lộ I đến Nam phước-Duy xuyên (thuộc tỉnh Quảng Nam), rẽ phía tây đi khoảng 25 km. theo ven rừng thấp, đến một con sông đã bị bồi cạn có cây cầu treo, qua cầu treo đi thêm khoảng năm, bảy km, vào sâu trong núi, qua gò, suối đến một thung lũng sẽ gặp một quần thể tháp Champ. Tại đấy có rất nhiều khu tháp cổ, có khu chỉ còn lại năm bảy phiến đá mài nhẵn, có khu còn lại trơ trỏng nền tháp, có khu tháp còn lại lưng chừng, có khu còn lại lởm chởm tường tháp đổ.  Một vài khu còn lại được độ bốn năm phần dáng tháp, song những bệ thờ bên trong thì trỏng trơ dấu tích chẳng còn gì!. Ở đây về trưa, nắng ủ hâm hấp nực nồng, khi chiều về, hoàng hôn xuống nghe hiu hắt mang mang, trông vào các cửa hang, động tò vò u tối nghe lạnh lẽo thảm sầu.  Rất tiếc tôi không đủ tài để viết lên được hết cái u sầu trầm mặc, trên khu di tích chỉ còn lại dấu hoang sơ của một dân tộc oai hùng qua các triều đại Chiêm Đế xa xưa.

 

                                                                     Đà Nẵng, Mùa hè năm Ất sửu (2005)

                                                                                                   La Vĩnh Thái.